Een VOG alleen is vaak onvoldoende

Een VOG (Verklaring Omtrent Gedrag) alleen zegt niet zoveel. Een VOG zegt wel iets over de betrouwbaarheid en integriteit van de kandidaat, maar er zijn meerdere bronnen nodig. Dat geeft meer zekerheid over het gedrag van de kandidaat in het verleden en een betere voorspellende waarde over zijn of haar gedrag in de toekomst.

Een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) wordt vaak als voldoende beschouwd. Deze blijken in de praktijk echter gemakkelijk te worden verstrekt.

In 2014 werden er 703.860 VOG’s aangevraagd, waarvan slechts 2.479 werden geweigerd. Dat komt overeen met slechts 0.35% van alle aanvragen.

Opmerkelijk weinig dus, want Levent Bedrijfsrecherche heeft bij 2,4% van de onderzochte sollicitanten ernstige integriteitsrisico’s gesignaleerd. Geen van deze mensen hadden problemen bij het aanvragen van een VOG.

Naast een VOG is ook een referentenonderzoek en een bronnenonderzoek nodig

Een professioneel screeningsbureau biedt zowel overheidsinstellingen als bedrijven een gedegen screeningsonderzoek van toekomstig personeel. Onderdeel daarvan is een referentenonderzoek en ook een uitgebreid bronnenonderzoek maakt deel uit van het proces.

Er wordt gekeken naar verdachte gedragingen en dubieuze contacten, financiële gedragingen, bepaalde levenspatronen, contacten, nevenfuncties en andere functies die de persoon in kwestie heeft uitgevoerd in het verleden. Een opmerkelijke vondst hoeft nog geen negatief advies op te leveren; een gesprek met vraag om uitleg heeft vaak tot gevolg dat mensen met kwade bedoelingen zichzelf terugtrekken.

Een volledig screeningsonderzoek heeft op die manier een preventieve werking en vormt een effectieve manier om de integriteit van gemeente-instellingen beter te waarborgen.

Een case voorbeeld

Het openbaar ministerie in Amsterdam doet onderzoek naar een ambtenaar die met facturen zou hebben gefraudeerd. De ambtenaar in kwestie is inmiddels geschorst. De gemeente startte een intern onderzoek naar aanleiding van meldingen van “onregelmatigheden in de bedrijfsvoering” en informeerde de politie. Het Openbaar Ministerie (OM) startte daarop een strafrechtelijk onderzoek.

Offensief

De afgelopen jaren waren er in de gemeente Amsterdam veel gevallen van fraude door ambtenaren en externen. Naar aanleiding van die misstanden startte burgemeester Van der Laan een ’antifraude offensief’ met totaal 606 maatregelen, waarvan het merendeel is uitgevoerd.

Ook is er een verplichting tot het tekenen van een geheimhoudingsverklaring voor de gehele organisatie en moeten nieuwe medewerkers en externen een Verklaring Omtrent Gedrag aanvragen. „Een belangrijk uitgangspunt is dat fraude niet mag lonen en dat betrokken ambtenaren en externe partijen altijd aansprakelijk worden gesteld. De schade wordt op hen verhaald”, aldus Burgermeester Van der Laan. Hij stelt dat er de komende jaren extra aandacht voor het probleem is.

Potentieel risico

De verplichting een VOG aan te vragen is een stap in de goede richting, maar het probleem is dat een VOG alleen niet zoveel zegt. Een VOG wordt namelijk afgegeven door de dienst Justis als gedrag in het verleden, ook als het om strafbare feiten gaat, geen bezwaar vormt voor het vervullen van een specifieke taak of functie in de samenleving. Het zegt niets over hoe diegene zich de afgelopen jaren verder gedragen heeft. Nieuwe medewerkers die eerder fraude hebben gepleegd maar niet tegen de lamp gelopen zijn, kunnen ondanks die verklaring dus een potentieel risico voor de gemeente blijven vormen.

In de praktijk blijkt dat een VOG makkelijk wordt verstrekt: een zeer klein deel van de aanvragen wordt geweigerd. Levent Bedrijfsrecherche signaleerde bij een aantal van de onderzochte sollicitanten desondanks ernstige integriteitsrisico’s. Geen van allen had een negatieve VOG.

Wilt u meer informatie over screeningsonderzoeken ter voorkoming van fraude? Wij vertellen u er graag meer over tijdens een vrijblijvend en gratis intakegesprek. Neem gelijk telefonisch contact op met een van onze adviseurs via +31 (088) 98 76 000, of bezoek onze contactpagina.